KLUWENGEZIN

Onze familie zorgvragers vormden al heel wat jaren geleden een kluwengezin. In een kluwengezin zijn de onderlinge banden van alle familieleden zeer hecht. Ze voelen zich zeer nauw met elkaar betrokken. Als gezin treden ze als een blok op naar de buitenwereld.

Op overdreven wijze doen ze alles samen. Zo kennen de burgers van Bergen hen ook. Ze gaan samen boodschappen doen en samen winkelen. Wie kent niet het beeld van de gebroeders samen over straat lopend. Ze gingen samen naar het voetbalveld om te voetballen. Alhoewel dit minder vaak voor kwam als ze je doen geloven. Wie kent niet het beeld van samen op de fiets en pa achter in een kar die vast zat aan de fiets. Want ja hij was niet in staat om te fietsen.

Er was nauwelijks sprake van een individuele handeling. Er was nauwelijks sprake van een opvoedingsgedrag, maar ze waren allemaal gericht op het in stand houden van de familieband.
Doordat de ouders niet in staat waren om hun kinderen op te voeden, nam de oudste zoon deze verantwoording over. Gevolg in een dergelijke situatie is dat vooral de jongste hierdoor het meest afhankelijk werd van de oudste. Er was geen ontwikkeling om te komen tot een zelfstandig individu.

Deze vorm van kluwengezin werd nog eens versterkt toen jeugdzorg de twee jongsten uit huis haalden en zich ging proberen te bemoeien met de opvoeding in het gezin. Juist deze actie heeft er toe geleid dat ze elkaar niet meer wilden loslaten.De kluwen raakte in de knoop Toen de jongste 18 werd keerden de beide jongens terug naar het ouderlijk huis. Het was de hulpverlening niet gelukt om deze jongens los te weken van de rest van de familie.

De middelste jongen wou eigenlijk niet uit de instelling, maar hij werd gedwongen te kiezen tussen het gezin en de instelling en door de sterke band kreeg hij schuldgevoelens en durfde hij uiteindelijk toch niet voor zichzelf te kiezen.

Buitenstaanders waren niet welkom. Ze deden er alles aan om ze te weren. Door de deurbel van de deur te slopen, hadden ze al veel bereikt. Zelfs een vriendinnetje moest goedgekeurd worden door de hele familie. Resultaat was uiteindelijk dat geen vriendinnetje voldeed aan de voorwaarden om binnen het kluwengezin te verblijven. Hierdoor geraakte het hele gezin in een isolement.

De oudste zoon nam de honneurs waar, was "de baas" in huis en beheerde het geld. In zijn portemonnee zat alles wat er per week gehaald werd. Ik heb wel eens gevraagd hoe hij uit elkaar kon houden van wie het geld was. "Nou dat is heel simpel" zei hij en liet me de beurs zien. "Er zitten twee vakjes in en het vakje met het meeste geld is van mij en in het andere vakje is van de rest." Daar zat trouwens niet veel in. Maar hij bepaalde samen met de broers wat er gehaald moest worden en hij betaalde. Voor hem was het heel moeilijk toen hij bij ons kwam om het geld te moeten loslaten.

De middelste broer was het meest toegankelijk naar de buitenwereld. Dus hij werd door de hulpverleners gebruikt als contactpersoon. Als men moest weten wat er binnen het gezin gebeurde, dan werd hij hierbij betrokken. Maar door de sterke kluwenband , was hij goed in staat om te manipuleren en hield hij de hulpverlening vaak voor de gek. Voor hem was het heel moeilijk toen hij bij ons kwam, dat die functie kwam te vervallen.

De jongste was verschrikkelijk afhankelijk van de oudste. Durfde niet zelfstandig iets te ondernemen of te beslissen. Uiteindelijk durfde hij niet eens meer buiten de deur te komen. Voor hem was het heel moeilijk toen hij bij ons kwam om voor zichzelf op te komen.

De vader heeft een enorm schuldbesef, wat hij de kinderen heeft aangedaan in de tijden dat hij nooit nuchter was. Zijn leven was altijd uitzichtloos en hij heeft daarbij ook nog een karakter die neerslachtig is.  Voor hem was het heel moeilijk toen hij bij ons kwam, dat hij niet al zijn geld hoefde af te staan aan de kinderen, om zijn schuld af te kopen.

De moeder is het minst begaafd van het hele gezin. Kan niet lezen en schrijven en is totaal afhankelijk van de rest. Als ze 1 euro kreeg van zoonlief, dacht ze dat ze rijk was. Dus ze werd behoorlijk voor de gek gehouden. Voor haar was het een bevrijding toen ze bij ons kon komen wonen.

Ondanks het kluwengezin, heb je met één ruzie dan heb je met ze allemaal ruzie, zijn wij in staat geweest de afgelopen jaren om de kluwen iets minder strak opgerold te krijgen.
Maar uit de knoop is het nog lang niet.

TOETJE OVER DATUM

"Je denkt toch niet dat ik dit op eet?" zegt één van de zorgvragers. "Hoezo wat is er mis mee?" vraagt de begeleider. "Jullie willen ons vergiftigen hé?" zegt hij. "Ik eet dit echt niet." en hij schuift demonstratief zijn schaaltje naar voren.

Ze zijn aan het eten, en als laatste krijgen ze een toetje. Verschillende smaken en soorten worden er dan op de tafel gezet. Ze mogen dan eentje kiezen, waar ze zin in hebben.
De begeleider kijkt op de verpakkingen. Houdbaar tot 21 maart, staat er op. "Ik zie het probleem niet, hoor"zegt ze.

De jongen kijkt op de verpakking en vervolgens naar de kalender die in de keuken op de muur hangt.
"Zie je dat dan niet, kijk eens goed op de kalender, het is vandaag 28 maart." roept hij en kijkt de begeleider aan, alsof die een zonde begaat.
De begeleider kijkt ook op de kalender en nogmaals naar het pak in haar handen.

Oké, ze zijn af en toe slim, maar hier klopt iets niet. Ze pakt haar mobiel, zet die aan en controleert de datum. "Wat geeft jou telefoon aan?"vraagt ze.
De jongen pakt zijn mobiel uit de broekzak en zet hem aan. "Het is vandaag 21 maart " zegt de jongen. "Precies" zegt de begeleider. Wat zou er nou niet kloppen?

De jongen kijkt van zijn mobiel naar de kalender in de keuken. Kijkt nog eens, en kijkt vervolgens de begeleider vragend aan. Iets klopt er niet, maar hij heeft nog niet door wat er niet klopt.
"Wat is het nu vandaag?"vraagt ze nogmaals. 21 maart zegt hij.
"En wat geeft de kalender aan?" vraagt ze nogmaals. 28 maart zegt hij.

"Wat is nu juist?" vraagt ze. 21 maart zegt hij. Maar waarom staat de kalender dan een week verkeerd? Er begint iemand anders te lachen. Hij is 29 maart jarig en wil graag dat de tijd wat sneller gaat. Dus had hij de kalender alvast een week opgeschoven.

Tja, en dan denken ze dat wij ze willen vergiftigen, omdat eentje graag sneller jarig hoopt te zijn.

BLOEMETJES WEGGEVEN DOET WONDEREN

Elk jaar hebben we weer Moederdag. Op de lagere school een mooi thema om werkjes te maken. Maar vanaf de pubertijd begint de commercie zich ermee te bemoeien en voelt het als een verplichting.

Wat zijn de moeders blij met de zelfgemaakte kadootjes. Zelf heb ik er steeds foto's van gemaakt, zodat je ook nog laten kan zien wat ze geknutseld hebben. Dat leek me fijner, in plaats van alles op zolder te zetten en er nooit meer naar omkijken.

Voor onze vrouwelijke zorgvrager is Moederdag ook iets speciaals. Ze heeft toch vier kinderen op de wereld gezet. waarvan er eentje dood geboren is. Als ze praat over de kinderjaren van haar kinderen, zie je haar ogen glanzen. Ondanks alle ellende die ze meemaakten. Toen der tijd was er ook hulpverlening, die ervoor gezorgd hebben dat er niets meer bij kwam na de derde jongen.

Toch is het voor haar een speciale dag. Een aantal jaren geleden had Bemoeizorg de zorg overgenomen. Die zich ernstig hebben vergist in de klus die er lag. Uiteindelijk hadden ze haar bij de jongens weggehaald. samen met de politie zijn ze haar komen halen. Ze werd overgeplaatst naar een crisiscentrum in Gennep.

Ze was verschrikkelijk verdrietig. Maar de zus die haar wou helpen, zag geen andere oplossing dan die werd ingegeven door bemoeizorg. Het werd haar zonen verboden om haar op te zoeken en ze mocht geen contact meer met ze.

Aan de ene kant was de aandacht die ze daar kreeg wel gewenst. Maar toen de witte broodweken voorbij waren wilde ze terug naar huis. De agressie nam toe. Ze gooide met tafels en stoelen en uiteindelijk kreeg ze een appartement in een flat, waar allemaal probleemgevallen zitten.

Ik kwam haar tegen, vlak voor een Moederdag. In de winkels lagen diverse lekkernijen om aan moeder te geven. Ook in de bloemenstalling stonden mooie grote bossen bloemen, met kaartjes eraan.
Ze stond daar te kijken. Ik sprak haar aan en vroeg hoe het ging. Ze was verdrietig, want de jongens mochten niet met Moederdag komen. Ik had medelijden met haar. Want eigenlijk had ze niets meer over. Geen man meer, geen gezin meer en geen kinderen meer.

Ik besloot ter plekke haar een bos bloemen te geven. "Zet die maar mooi in je huisje" zei ik. Ze ging beduusd, maar blij naar huis. Een klein gebaar, maar wel fijn.

Afgelopen kerst stond ik weer bij diezelfde bloemenkraam. Nu stonden er kerststukjes, van verschillende maten. Ik wilde er eentje uitzoeken voor thuis.

"He, ga je er eentje voor mij uit zoeken?" riep iemand achter mij. Ik draaide me om en zag de vriendelijke man staan. Hij zou zo graag bij ons op de dagbesteding willen komen, maar krijgt hiervoor geen toestemming omdat hij een niet aangeboren hersenafwijking heeft. Maar al jaren maakt hij vriendelijk een praatje en geeft steeds aan dat hij bezig is met het regelen van dagbesteding.
Ik besluit ter plekke om een kerststukje voor hem te kopen.
"Welke zou je willen hebben?"vraag ik. "Nee, ik maak maar een grapje" zegt hij.
"Maar ik niet, dus welke zullen we nemen" en ik kies er ééntje uit waar hij langer plezier van kan hebben. En zet het bij hem in het wagentje. "Fijne feestdagen"

"Waarom doe je dit nou?"vraagt de man. Ik geef aan dat ik weet dat hij het niet zo breed heeft en ook wel eens een keer iets positiefs mag krijgen zonder dat hij moet betalen. "Ik weet niet wat ik moet zeggen"zegt de man. "Dat hoeft ook niet" Hij loopt beduusd de winkel uit. Ik sta in de rij om te betalen.

Als ik buiten kom staat hij me op te wachten. "Dit heb ik nog nooit meegemaakt" zegt hij. "Ik weet gewoon niet hoe ik je kan bedanken". Ik lach en zeg"geeft maar en knuffel en een kus op de wang en ga maar lekker thuis genieten."
Nadat dit is gebeurd kom ik hem nog regelmatig tegen en iedere keer bedankt hij me weer. Vorige week zei hij dat het jammer was dat er een kerstplaatje op zat. Want straks is het Pasen.
Nou dat hebben we simpel opgelost. Een paassticker eroverheen en voila we hebben een paasstukje.

Ik wens iedereen een vrolijk Pasen.

NET ALS IN DE FILM.......

"Ik bel je zo terug" snel gooi ik de hoorn erop en loop naar de dagbesteding. Er moet iemand naar de woning toe, het gaat daar mis.
De begeleider komt in actie. Is helaas op de fiets, waardoor kostbare minuten verloren gaan.

Ik bel terug. Ze is naar kantoor gegaan. Regel één bij een escalatie, eigen veiligheid staat voorop.
"Hoor je dat? " vraagt ze me. Het geluid komt vanuit de keuken. Het is moeilijk vast te stellen, wat er werkelijk gebeurd. "Oh, hij slaat de hele keuken kort en klein" roept ze ontzet. Voor de zekerheid laat ik nog iemand er naar toegaan.

Moeilijke situatie, Je bent wachtende op hulp. Eén van de honderdvijftig moeilijkste jongeren van Nederland gaat uit zijn dak. Bijna twee meter lang, schoenmaat 52 en hele grote handen. Hij is behoorlijk sterk. Eens in de zoveel tijd gaat het een keer mis. Zijn ziekenhuisopname heeft sporen nagelaten, maar ook zijn verjaardag ligt in het verschiet. Allemaal stressfactoren, die zomaar kunnen opspelen.

Als de hulp aanwezig is, wordt de jongen uit zijn situatie gehaald. Vreemde ogen dwingen, dat werkt als er ineens een andere begeleider het overneemt. Ik besluit om ook even pols hoogte te gaan nemen.
Ik loop het huis binnen en hoor allemaal geluiden van scherven die bij elkaar geveegd worden.

In de woonkamer zie ik al scherven liggen. Als ik de keuken in loop is de grond bezaaid met scherven, scherven en nog eens scherven. In de pakkamer hetzelfde aanblik. Alleen hier heeft hij nog staan dansen op een vol pak chocolademelk. Met het gevolg dat delen van de muur en de spierwitte vitrage vol met spetters zitten van chocolademelk.

Ik haal opgelucht adem, het valt mee. Dat wil zeggen hij heeft het hele servies kapot gemaakt. En één glazen deurtje van de keuken in geslagen. Hierbij heeft hij wat sneetjes in zijn hand opgelopen, en nadat alles wat in die kast stond aan gort was, is hij gestopt.

"Jammer dan," geef ik aan. Ik was bang dat hij de kasten  kapot zou maken, maar dat is gelukkig niet gebeurd. Servies kan je sneller vervangen.

De volgende dag zit hij op de dagbesteding. Is er weer beter aan toe en heeft enorme spijt van wat hij had gedaan. "Wanneer krijg ik nieuwe schoenen?" vraagt hij aan mij als ik binnen kom.
"Ik heb net weer een nieuw servies gehaald, mijn portemonnee is leeg." geef ik als reactie.
"Sorry, sorry "zegt hij met de bijbehorende handgebaren. "Dat snap ik ook wel."

Boos worden heeft geen zin, want vaak gebeuren dergelijke dingen in een vlaag van verstandsverbijstering. Zeggen dat je beurs leeg is heeft meer effect. Of de gordijnen even laten hangen, zodat hij er aan herinnerd wordt, dat heeft een betere uitwerking dan boos worden.

Als ik weer op kantoor zit, wordt er op mijn deur geklopt. Daar staat hij met een schuldig snuitje en in zijn handen zijn portemonnee. "Mag ik binnen komen?"' vraagt hij timide. Na drie keer bevestigd te hebben dat dat mag, stapt hij symbolisch over een hele grote drempel die er niet is. Maar dat is een drempel, omdat ze niet zo maar steeds op kantoor mogen komen.

"Ik kom even afrekenen, met jou. Ik vind het wel zo netjes om het nieuwe servies te betalen. Ik heb er  heel veel spijt van." Ik kijk hem aan en weet dat er net in de keuken gesproken was over zijn verjaardag en dat mijn portemonnee dan nog wel steeds leeg zou zijn. Dus dat hij geen cadeautje van mij hoefde te verwachten.

Hij attendeert mij erop dat ik nog niets alles vervangen heb. Ik heb nog een hele kast met kopjes, glazen, puddingschaaltje en theeglazen over het hoofd gezien. Als hij eerlijk is dan is het ook compleet.  Ik ben nieuwsgierig waarom hij het steeds per stuk heeft gebroken en niet in één keer de hele stapel. Dus ik vraag hem daarnaar.

"Weet je dat dan niet??" vraagt hij verbaast. Dat doen ze bij de Kameleon ook. Dus ik deed het net als in de film.................

DE KLEENEX HULP

Wie kent ze niet. Volgens mij heeft iedereen wel zoiets in huis. Maar volgens mij heeft ook iedere professional ze staan.

Ik zit onrustig op de stoel. Als ik naar rechts kijk, zie ik twee laaiende donkere ogen. M'n ex. We zitten bij een professional op verzoek van de rechter, om over de kinderen te praten. We moeten wachten. Terwijl ik rondkijk zie ik een kamer, waar twee schermen staan om afscheidingen te maken. Achter de één staat een bureau en de andere een behandeltafel. Wij zitten in het "praathoekje".
Een lage tafel, met comfortabele zitfauteuils. Op de tafel staat een glaasje met suikerzakjes, een glaasje met  koffiemelk zakjes en er staat een doosje met papieren zakdoeken. Ik probeer te bedenken waar die voor zijn. Zie even de logica niet. Ben ook nog nooit in een dergelijke ruimte geweest.

Dat verandert later als ik in tranen zit en de psycholoog me de doos toeschuift. Oké, daar zijn die dus voor. Handig denk ik nog.

Probleemdrinkers kunnen van de drank af als je hun problemen weet op te lossen. Dit riepen we al jaren en al jaren werd er tegen in gegaan dat dat een onmogelijkheid was.
Maar we losten de problemen op, en kijk aan: inmiddels is hij al bijna 9 jaar sober. Geen druppel meer gedronken. Toen hij daar voor koos, kwamen we bij een GGZ psycholoog terecht. Want volgens hen moest hij praten. Praten over de problemen. Maar voor iemand die bijzonder is en door epilepsie ook nog een aantal hersenbeschadigingen had opgelopen, was praten geen ding. Maar ja, je moet een traject in dus zaten we wekelijks bij iemand die wou praten.

Het is weer een kamertje, waar een lage tafel met lage stoelen staan. Op het tafeltje staat een glaasje met suikerzakjes, een glaasje met koffiemelk, een glaasje met roersstaafjes en je raad het al een doos met papieren zakdoekjes. En die hebben we nodig. Want in de gesprekken komt toch wel wat emoties los. Dus wordt weer het doosje zakdoeken naar hem toegeschoven. Maar gespreksstof is er niet veel. Hij kan alleen maar huilen en de één na de andere zakdoek wordt uit het doosje getrokken.

Uiteindelijk werd er besloten om hem te testen. Die uitkomst hadden we ook nodig om te kijken of hij recht had op een plekje in de zorgwoning. De andere familie leden waren al getest en konden in de zorgwoning. Bij hem was dat moeilijk in te schatten. Want ja, we kenden hem alleen onder invloed.
We hadden geen idee. Omdat we zijn handelen altijd hebben gerelateerd aan de dronkenschap wist je eigenlijk niet wat er op een nuchtere situatie uit zou komen.
Een beetje schrik hadden we wel. Want stel dat zijn IQ boven de zeventig zou uitkomen. Dan kon hij niet in de zorgwoning wonen. Dan hadden we dus een big probleem.

We worden gebeld door een GGZ medewerkster, die een afspraak wil om de testuitslag toe te lichten.
Dus we zitten voor de zoveelste maal in een kamertje aan een tafel, met suiker en melk en natuurlijk het doosje. Ze begint te stotteren. Vindt het zichtbaar moeilijk om ons het mee te delen. Ik heb de indruk dat ze elk moment in tranen uit kan barsten. Dus duw ik het doosje met zakdoeken haar kant op.  Ze snuit haar neus en stottert verder. Ik begin een vermoeden te krijgen wat de uitkomst is. Probeer me in haar situatie voor te stellen, hoe het is om iemand die al 50 jaar als "normaal" door het leven gaat nu te moeten vertellen dat je verstandelijk beperkt bent. Dat is moeilijk. Kennelijk heeft ze schrik voor de reacties. Ik weet niet wat ze al heeft meegemaakt, maar erg zeker is ze niet.

Wat ze niet weet is dat wij heel erg hopen dat zijn IQ onder de zeventig zit. Het is misschien de wereld op z'n kop. Ik begrijp ook alle ouders die een dergelijke uitspraak voor hun kiezen krijgen honderd keer moeten slikken. Maar in onze situatie met een zorgwoning op het oog, om de familie weer samen te voegen, zou het heel erg zijn als de vader er niet bij mag komen wonen.

Ik ga haar helpen. We moeten iets negatiefs ombuigen naar iets positiefs. Terwijl zij met moeilijke woorden de test probeert te omschrijven val ik haar in de rede. "Het enige wat we willen weten is zijn IQ" geef ik aan. Ze begint nog harder te stotteren. Ze probeert het antwoord te omzeilen door uit te gaan leggen dat er twee soorten zijn. "Ja dat weet ik wel, ik lees het rapport later wel door en als ik vragen heb dan bel ik wel. Dit is niet het eerste rapport en ik weet hoe het werkt. Dus kom nu maar met het IQ, want dat is wat we nu willen weten" een beetje geërgerd ben ik wel.
Ze is echt bang. Ze draait het rapport mijn kant op en laat me zien wat het gemiddelde is. Ze durft het niet hardop te zeggen. Ik heb medelijden met haar.

Hij kijkt van de één naar de ander. Snapt er helemaal niets van. Ik heb hem wel uitgelegd dat alles afhankelijk is van deze uitslag of hij bij ons mag wonen of niet. Zijn grote ogen kijken me vragend aan. "Jippie" roept ik blij: "je mag bij ons komen wonen. Het zit onder de zeventig."
Hij vraagt nogmaals om de bevestiging dat hij bij ons mag komen wonen. Het gezin weer compleet. Hij begint te juichen. Steekt zijn handen in de lucht. "Echt waar?"roept hij steeds heel blij.

De mevrouw is volledig de weg kwijt. Dit had ze natuurlijk niet verwacht. Ze weet het niet meer. Terwijl wij de ruimte verlaten, duw ik haar de doos papieren zakdoekjes in de hand.
"Kom maar even bij" zeg ik vriendelijk. "Dit maak je nooit meer mee." Ze is sprakeloos.....

DIABETES PILLEN

Het kon natuurlijk niet uitblijven. Al dat vele eten en vooral dat ongezonde eten veroorzaakte een enorme obesitas probleem. Meerdere personen in het gezin ontwikkelden obesitas.

Moeder die werd hierdoor diabetes patiënt. Hiervoor werden in eerste instantie pillen voorgeschreven. Zonder enige hulp moest ze die gaan slikken. De doosjes vond je gewoon op de tafel.

Waarden tussen de 25 en 35 werden voor haar normaal. Van het hele systeem rondom meten en wegen begreep ze niets. Volgens haar waren het een soort slaappillen, want ze meende er goed op te kunnen slapen.

Dit kwam tot uiting toen ze een keer iets vertelde, want nog nooit iemand had gehoord, behalve binnen het gezin. Ze hadden een methode om de altijd maar dronken pa uit de running te krijgen. Want pa deed wel erg zijn best om door de week niet te veel drinken, maar in het weekend haalde hij de achterstand in.

Een van de redenen waarom wij altijd zeiden dat het een probleemdrinker was. De hele zondag dronk hij niet, want hij wilde zoveel mogelijk nuchter op zijn "werk" verschijnen als het maandag werd. Afhankelijk van de problemen die zich dan voordeden in de lopende week die kwam, dronk hij veel of weinig. Naarmate het weekend naderde werd de hoeveelheid wel meer.

Dan werd het vrijdag avond en ging hij los. Tot en met de zaterdag nacht haalde hij de schade weer in. Het vervelende voor de familie was, dat hij zich steeds zieliger ging vinden, naar mate er meer was gedronken. Hij werd compleet depressief en zag de wereld vergaan. Ook werd hij agressief.
Maar een zwalkende vader door het huis, met meerdere trappen was niet fijn. Iedereen vond het verschrikkelijk. Maar deed naar buiten toe het voordoen als : O, dat valt wel mee.

Moeder had, als het drama groot werd en ze het niet meer konden handelen, een oplossing bedacht.
Ze gooide een paar van haar medicijnen bij hem in de koffie. "Proefde hij toch niet en wij hadden rust" zei ze dan lachend. Niet doorhebbende waar ze mee bezig waren.

Dit gebeurde gewoon. Zonder dat iemand het in de gaten had. Steeds meer werd het me duidelijk dat deze mensen dringend hulp nodig hadden. Dit kan toch niet!

DE 24KITCHEN VAN BERGEN

Zelf hou ik enorm van koken en experimenteren met recepten. Maar de maaltijden die zij nuttigden zagen er heel anders uit.

Als moeder niet kan lezen en schrijven, hoe moet ze dan weten hoe je iets klaar moet maken. De tv zender 24kitchen bestond toen nog niet. Dus kon je het niet namaken.
Dat werkte als volgt. Als je iets maar lang genoeg kookt in water dan wordt het vanzelf gaar. Dus braad een stuk vlees in een pak boter en giet er daarna een paar liter water bij en laat het maar pruttelen.

Of de spaghetti ala mama. Doe een pak spaghetti in kokend water en laat het een paar uur koken.
Giet het af en doe er een fles tomatenketchup bij. Klaar is Kees. Zo simpel werd er gekookt.
En als ze geen zin in koken hadden dan werden het puddingbroodjes. Eten en toetje in één.
Als vader dan naar huis belde om te vragen wat er vandaag op het menu stond en hij riep: "Nee toch niet weer" dan wist je dat het de puddingbroodjes waren. Maar let wel, vaak gebeurden dingen uit nood, want het weekgeld zat vooral in bierflesjes. Dus een extraatje was bij hun 20 frikandellen in de frietpan, en dan zoveel mogelijk eten, want morgen zag het er weer heel anders uit.

Ik wilde ook hier een handje helpen. Bedacht simpele gerechten, zoals nasi, bami, spaghetti en maakte er met foto's een boodschappenlijstje van. Ze kon dan de foto in de winkel erbij houden en dan wist ze wat ze mee moest brengen. Vervolgens had ik de recepten uitgewerkt in pictogrammen vorm. Maar ook hier stuitte ik op problemen. Want klokkijken kon ze niet. Dus om te bepalen wanneer het gaar was, was al een kwestie van weken herhalen om een kookwekker te bedienen.

Dus gingen we voorlopig elke vrijdag  de recepten samen maken. In het weekend kwamen de twee uit huis geplaatste zonen ook. Die brachten dan weekend geld mee, voor de maaltijden. Daar kon pa zijn drank van kopen en hadden wij wat geld om op vrijdag boodschappen te kunnen doen.

Samen doken we de keuken in. Door voor te doen en te oefenen kookten we dan voor 5 personen de maaltijd voor de avond. Een leuke bezigheid en iedere keer ging ik tevreden naar huis, als de pannen klaar stonden voor het opwarmen van de maaltijden.

Er gingen een paar weken voorbij. Nu weet ik wel dat je van deze mensen niet mag verwachten dat ze met complimentjes komen. Maar ik had toch wel een enkele opmerking verwacht van de maaltijden die ze op de vrijdag kregen. Dat week toch behoorlijk af van de normale kost.
Maar ik hoorde niets. Dus knoopte ik op een gegeven moment een gesprekje met vader aan. Ik vroeg hem eerst of hij al die puddingbroodjes niet zat was. Nou dat was, bromde hij. Hij was altijd al een zwart kijker, maar hij mopperde toch wel veel op de vrouw, dat ze niet kon koken. Hij begreep het dus niet helemaal, waarom ze niet kon koken.

"Maar"zei ik "de maaltijden op de vrijdagen, die bevallen toch wel??"
"Welke maaltijden?"vroeg hij verbaasd. 'Nou, die ik samen met moeder op de vrijdagmiddag aan het koken ben" was mijn antwoord.
Wat bleek, moeders had de pan al leeg, voordat de rest van de familie thuis kwam. Dan had ze keurig afgewassen en niemand had door dat er gekookt was. En die moeten zich dan staande houden in onze maatschappij.